Mając na uwadze to, że jesteśmy spadkobiercami bogactwa kulturowego poprzednich pokoleń, środowisko kulturalno-oświatowe i władze samorządowe Gminy Lelis podjęły się pięknego przedsięwzięcia jakim było utworzenie Ośrodka Etnograficznego. W sierpniu 1996r. Zarząd Gminy w Lelisie podjął decyzję o założeniu izby kurpiowskiej w budynku położonym w miejscowości Lelis. Odpowiedzialnymi za prace związane z przygotowaniem budynku pod wystawy i gromadzeniem eksponatów zostali: Anna Ogniewska - dyrektor Gminnego Ośrodka Kulturalno-Oświatowego w Lelisie i Henryk Kulesza - nauczyciel historii.

W dniu 12 października 1997r. dokonano uroczystego otwarcia wystawy - wnętrza chaty kurpiowskiej.

Obecnie w dwóch budynkach i wiacie zgromadzono około 1000 eksponatów.
W budynku po Urzędzie Gminy znajdują się wystawy z okresu mezolitu i izba z lat siedemdziesiątych oraz rybołówstwa, tkactwa, garncarstwa, warsztatu stolarskiego, zdobnictwa i plastyki obrzędowej, świata zwierzęcego Kurpiowskiej Puszczy Zielonej. W drugim budynku urządzono wystawę maszyn i urządzeń rolniczych m. in. do omłotu zboża, do przemiału zboża, środki transportu. Znajduje się również maszyna do gręplowania wełny, do filcowania wełny, olejarnia i wiele innych. Duże maszyny, takie jak: młocarnie, motory spalinowe, zgrabiarki do siana, kopaczki do ziemniaków ustawiono w wiacie.

Zgromadziliśmy dziedzictwo kultury materialnej. Wszelkiego rodzaju przedmioty służące w życiu Kurpiów i te dawniej używane i te w latach siedemdziesiątych a nawet osiemdziesiątych.

Będziemy nadal bronić przed zaginięciem oraz zapomnieniem wielu wartości naszej ziemi i szukać klucza do odróżnienia tego co ogólne i tego co odrębne w kulturze regionu i przekazywać następnym pokoleniom.

Nasze muzeum znalazło się na Mapie Muzeów Mazowsza. Umiejscawiane jest w folderach gminnych, turystycznych jako miejsce ciekawe, które warto zobaczyć.